Đề xuất cơ chế đặc thù cho Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia

Sáng 3/8, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về đề xuất cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất. Dự họp có Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN tỉnh Lương Kim Sơn; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển; lãnh đạo các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan.

TẠO ĐỘNG LỰC MỚI CHO KHU KINH TẾ DUNG QUẤT

Báo cáo tại cuộc họp, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN tỉnh Lương Kim Sơn cho biết, Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất có quy mô khoảng 2.000ha, nằm ở 4 vị trí thuộc KKT Dung Quất, trên địa bàn xã Bình Sơn và Vạn Tường. Ngoài ra, còn có khoảng 2.700ha diện tích mặt nước, được dự trữ để phát triển điện gió, cảng và các hoạt động kinh tế biển.

Trung tâm được định hướng phát triển các dự án lọc hóa dầu, khí tự nhiên và năng lượng, với hạt nhân là Nhà máy Lọc dầu Dung Quất cùng hệ thống kho cảng, đường ống hiện hữu; từng bước hình thành kinh tế tuần hoàn, kinh tế carbon thấp, phù hợp với xu hướng chuyển dịch năng lượng.

Đến nay, việc xây dựng, hình thành trung tâm đã có đầy đủ căn cứ pháp lý và thực tiễn, phù hợp với các quy hoạch, chiến lược đã được phê duyệt.

Đây được xác định là mô hình trung tâm năng lượng quốc gia đầu tiên tại Việt Nam, đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, công nghệ, kỹ thuật cao. Vì vậy, cần có các cơ chế, chính sách đặc thù để thúc đẩy phát triển, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và tạo động lực tăng trưởng kinh tế, xã hội.

Tỉnh đề xuất 4 nhóm với 9 chính sách để tạo động lực phát triển trung tâm. Đáng chú ý, về tài chính, ngân sách, đề xuất hằng năm ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách tỉnh 30% số thu từ hoạt động xuất, nhập khẩu phát sinh tại KKT Dung Quất để phát triển trung tâm.

Nguồn lực này nhằm phục vụ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, giao thông, giải phóng mặt bằng và tái định cư khi nhu cầu vốn đầu tư cho các hạng mục này cho giai đoạn 2026 - 2035 là rất lớn, với khoảng hơn 13,5 nghìn tỷ đồng và vượt khả năng cân đối của ngân sách địa phương.

Ngoài ra, tỉnh cũng đề xuất các chính sách về đơn giản hóa thủ tục hành chính; ưu đãi tiền thuê đất, thuê đất có mặt nước và thuế; cùng các chính sách về hoạt động đầu tư, kinh doanh khác trong trung tâm.

Tại cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đỗ Tâm Hiển nhấn mạnh sự cần thiết phải có các cơ chế, chính sách đủ mạnh để phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất.

Hiện quỹ đất sẵn sàng thu hút các dự án lớn còn hạn chế, trong khi việc đầu tư hạ tầng, xây dựng các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng còn nhiều khó khăn.

Các cơ quan, đơn vị cần phối hợp chặt chẽ, tiếp tục nghiên cứu những cơ chế đặc thù về đất đai, đầu tư hạ tầng và phát triển nguồn nhân lực. Đồng thời, nghiên cứu chính sách phù hợp đối với chuyên gia, lao động chất lượng cao và các hoạt động phụ trợ, tạo môi trường thuận lợi để thu hút nhà đầu tư, tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội.

KHẨN TRƯƠNG HOÀN THIỆN, NẮM BẮT CƠ HỘI

Phát biểu kết luận cuộc họp, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm đánh giá cao nỗ lực của Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN tỉnh, cùng các sở, ngành, đơn vị và Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam trong nghiên cứu, xây dựng và đề xuất các cơ chế, chính sách phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất.

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh, đây là nhiệm vụ chính trị hết sức quan trọng, góp phần tạo động lực để Quảng Ngãi thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm đến. 

Để bảo đảm tiến độ, Chủ tịch UBND tỉnh giao Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN tỉnh chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, doanh nghiệp liên quan khẩn trương hoàn thiện các đề xuất. Đối với các nhóm chính sách đang đề xuất, cần rà soát kỹ căn cứ pháp lý, cập nhật các quy định mới và đánh giá tính khả thi để có phương án phù hợp.

Trong đó, lưu ý các chính sách liên quan đến tài chính, ngân sách, cần nghiên cứu theo hướng tạo nguồn lực từ số tăng thu của hoạt động xuất, nhập khẩu để đầu tư trở lại cho hạ tầng KKT Dung Quất, thay vì đề xuất cơ chế hỗ trợ từ ngân sách trung ương.

Cùng với đó, nghiên cứu cơ chế “luồng xanh”, áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt đối với các dự án năng lượng nhằm tạo thuận lợi, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục cho nhà đầu tư.

Các chính sách về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, sử dụng đất và quy hoạch phải được rà soát kỹ, vừa bảo đảm cơ sở pháp lý, vừa đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án.

Đối với chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, cần xác định rõ đối tượng được thụ hưởng, bảo đảm phù hợp và tránh phát sinh bất cập trong quá trình thực hiện.

Bênh cạnh đó, cần nghiên cứu, bổ sung các chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược; chính sách về thuế, hải quan, ưu đãi đầu tư; chính sách về xuất nhập cảnh và sử dụng lao động nước ngoài... Rà soát mô hình tổ chức, quản lý trung tâm và các quy hoạch có liên quan để bảo đảm phù hợp, đồng bộ.

"Thời gian gấp, yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung cao độ, khẩn trương hoàn thiện đề án, đánh giá thực tiễn, dự thảo nghị quyết và tờ trình liên quan; xây dựng kế hoạch chi tiết để triển khai từ nay đến cuối tháng 8/2026. Mục tiêu là hoàn thiện hồ sơ, thủ tục để báo cáo cấp có thẩm quyền, phấn đấu trình Quốc hội xem xét trong tháng 10/2026.

Các cơ quan, đơn vị phải quyết tâm, nỗ lực, thực hiện đúng thời gian, không bàn lùi để nắm bắt cơ hội, tận dụng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thúc đẩy hình thành Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng quốc gia tại KKT Dung Quất; tạo động lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, xã hội của tỉnh trong thời gian đến”, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh thêm.